ಹೌದು, ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಮುಂಬೈ ಅಲ್ಲ… ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡು ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಂಗಳೂರನ್ನು “ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು” (Cradle of Indian Banking) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಇಡೀ ತುಳುನಾಡಿನ ಜನರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪರಂಪರೆ.

ಕೇವಲ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಉದಯ
1906ರಿಂದ 1931ರ ನಡುವೆ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ 25 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಇವು ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವು.

1. ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ (1906)
ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಾಜಸೇವಕ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು 1906ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವುದು ಅವರ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು.

2. ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (1906)
1906ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅವರು Canara Banking Corporation ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ನಂತರ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ನಂತರ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.

3. ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ (1924)
1924ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

4. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (1925)
ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ. ಪೈ, ಉಪೇಂದ್ರ ಪೈ ಮತ್ತು ವಾಮನ ಕುಡ್ವ ಅವರು 1925ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ–ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.

5. ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ (1931)
1931ರಲ್ಲಿ ಎ.ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಗುಂಪು ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರೈತರು, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮುಖ್ಯ
ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ; ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ, ರೈತರು, ನೇಕಾರರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು, ಉಳಿತಾಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸುವುದು,ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳೇ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಗುರಿಗಳು.ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಉಳಿತಾಯ, ಸಾಲ, ಹಣಕಾಸಿನ ಶಿಸ್ತು ಅಂದಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಯಿತು.

ಇಂದು ಆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ?
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಲೀನಗೊಂಡವು:
ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ → ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ
ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ → ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ → ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
ಇಂದಿಗೂ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆ
ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ತುಳುನಾಡು “ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು” ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕತ್ವ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆ.